အရက္၊ ဘီယာ…မေသာက္ဘဲ …အသည္းေျခာက္ၿပီး… ေသေစႏုိင္တဲ့ ငရုတ္သီးေျခာက္မႈိ

 

 Health categories

ငရုတ္သီးေျခာက္မႈိ က ေျကာက္စရာပါဗ်ာ                                                                                               

ျမန္မာ့ ဟင္း ျမန္မာ့စားဖြယ္လို႔ဆိုလိုက္တာနဲ႔ င႐ုတ္သီးအစပ္ဟင္းဆိုတာ လုံးဝေျပးမလြတ္ပါဘူး။ ျမန္မာလူမ်ိဳး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက င႐ုတ္သီး အင္မတန္ႀကိဳက္ၾကတဲ့ လူမ်ိဳးေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။တစ္ေန႔တစ္ေန႔ ဘာဟင္းပဲခ်က္ခ်က္ အနည္းဆုံး       အစပ္ဟင္းေလးတစ္ခြက္ကေတာ့ ပါလိုက္ရမွ။ င႐ုတ္သီးေတာင့္ ၊ င႐ုတ္သီးေလးစိပ္ခြဲ၊ အေလွာ္မႈန႔္ ၊ အစိမ္းမႈန႔္ ၊ အေရာင္တင္မႈန႔္ စတာေတြကို ဆိုင္ကဝယ္စားရင္စား၊မဟုတ္ရင္လည္း အိမ္မွာသိမ္းထားၿပီး စားတတ္ၾကပါတယ္။

ဒ ါေၾကာင့္ ေန႔စဥ္ဟင္းခ်က္ရာမွာမပါမျဖစ္ ျဖစ္တဲ့ င႐ုတ္သီးမွာ ကပ္ေနတတ္တဲ့ မႈိေရာဂါ အေၾကာင္းကိုေတာ့ သိထားသင့္ ဖို႔လိုပါတယ္။မိသားစုတစ္စုရဲ႕ က်န္းမာေရးကို အဓိကတာဝန္ယူရတာက မီးဖိုေခ်ာင္ျဖစ္တာေၾကာင့္ က်န္းမာေရး အႏၲရာယ္ေတြ ေပးႏိုင္တဲ့ င႐ုတ္သီးမႈိအေၾကာင္းႏွင့္ ဘယ္လိုကာကြယ္ရမလဲဆိုတာေတြကို

ဒီေဆာင္းပါးေလးမွာ ဆက္လက္ဖတ္ရႈၾကည့္ရေအာင္။

င ႐ုတ္ သီးမႈိ(Aflatoxin) ဆိုတာဘာလဲ။

င ႐ုတ္ သီးမႈိ(Aflatoxin) ဆိုတာက လူေတြကို ေျခာက္လွန႔္ေနတဲ့ “ ကင္ဆာေရာဂါ” ကို အဓိကျဖစ္ေစတဲ့ မႈိတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ င႐ုတ္သီးမႈိ(Aflatoxin) အမ်ိဳးအစားေပါင္း ၁၃ မ်ိဳးရွိတဲ့အထဲမွာAflatoxin B1 ကေတာ့အေတြ႕ရ အမ်ားဆုံးျဖစ္ပါတယ္။ Aflatoxin အဆိပ္ကို Aspergillus flavus & Aspergillus parasiticus ဆိုတဲ့ မႈိ ေတြကေန ထုတ္ပါတယ္။ကင္ဆာသုေတသန႒ာနမ်ားရဲ႕ ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြအရ Aflatoxin ကို “အဆင့္ ၁” ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အုပ္စုမွာ ထည့္ထားပါတယ္။င ႐ုတ္ သီးမႈိ (Aflatoxin) ကို ဘယ္မွာ အမ်ားဆုံးေတြ႕ရသလဲ။င ႐ုတ္ သီး မႈိ (Aflatoxin) ကို င႐ုတ္သီး၊ ေျမပဲ ၊ ဆန္စပါး၊ ေျပာင္းဖူး၊ အေစ့အစံမ်ားျဖစ္ေသာ (သစ္ၾကားေစ့၊ ဗန္ဒါေစ့)၊ ပဲ အမ်ိဳးမ်ိဳး၊

ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္မ်ား စတဲ့ အသီးအႏွံေတြကို အမ်ားဆုံးစားေလ့ရွိတဲ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏိုင္ငံ၊ အာဖရိကႏိုင္ငံေတြမွာ အမ်ားဆုံးေတြ႕ရပါတယ္။ဒီ မႈိ အ မ်ိဳး အ စားေတြက ပူေႏြးစိုစြတ္တဲ့ ေနရာတြမွာ အမ်ားဆုံးေပါက္ပြားၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ င႐ုတ္သီးထဲမွာ အေတြ႕မ်ားပါတယ္။ေကာက္ပဲသီးႏွံေတြကို ရိတ္သိမ္းၿပီးေတာ့ စနစ္တက်ေသခ်ာေနလွမ္းတာမ်ိဳးမရွိတာ ၊ သန႔္သန႔္ ရွင္းရွင္း မကိုင္တြယ္တာ၊ စနစ္တက် ထုတ္ပိုးမႈ မရွိတာေတြေၾကာင့္ ဒီမႈိေတြ ေပါက္ဖြားႏိုင္ပါတယ္။အခုလို မိုးတြင္း အခ်ိန္အခါမ်ိဳးမွာဆိုရင္ ပိုေတာင္ သတိထားသင့္ပါတယ္။င႐ုတ္သီးမႈိ (Aflatoxin)က ဘယ္လိုပုံစံျဖင့္ လူေတြကို ဆိုးက်ိဳးေပးသလဲ။

င႐ုတ္သီးမႈိ (Aflatoxin) ကို အလိုေလ်ာက္ ခႏၶာကိုယ္ကတိုက္ထုတ္ေပးမယ့္ ခုခံအားစနစ္မ်ိဳး ဘယ္သက္ရွိသတၱဝါမွာမွ မရွိပါ။လူ႔ ခႏၶာကိုယ္မွာရွိတဲ့ ခုခံအားစနစ္က Aflatoxin အဆိပ္ကို အခ်ိန္အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိေတာ့ ခံႏိုင္ရည္ ရွိပါတယ္။ မႈိရွိေနတဲ့ ေျမပဲ၊ င႐ုတ္သီး၊ စတဲ့အစားအစာေတြကို မသိလိုက္ဘဲ

တစ္ခါတည္း အမ်ားႀကီးစားသုံးမိတာေၾကာင့္ Aflatoxin အဆိပ္မိၿပီး အသည္းကင္ဆာျဖစ္လာႏိုင္သလို ၊ မႈိပါဝင္ေနေသာ အစားအစာမ်ားအား နည္းနည္းခ်င္းစီ စားသုံးမိရာကေနလည္းအခ်ိန္ၾကာလာတာႏွင့္ အမွ် အသည္းကင္ဆာေရာဂါျဖစ္လာႏိုင္ပါသည္။ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း၊ အဆုတ္ပတ္လည္တြင္ အရည္စုျခင္း၊ ဦေႏွာက္တြင္ အရည္အိတ္တည္ျခင္း၊ အသည္းကို အဓိက ဒုကၡေပးျခင္း၊ ႏွလုံး ႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္အား ဒုကၡေပးျခင္း၊ အသက္ေသဆုံးျခင္းတို႔ကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

Aflatoxin ကို တစ္ႀကိမ္တည္း အမ်ားႀကီး စားမိၿပီး အဆိပ္သင့္တာမ်ိဳး ျဖစ္ေစႏိုင္ေပမယ့္ ရွားပါတယ္။ သတိမျပဳမိဘဲ နည္းနည္းခ်င္းစီ စားမိရာကေန အခ်ိန္ၾကာလာတာႏွင့္အမွ်အသည္းကင္ဆာျဖစ္လာတာေတာ့ ပိုအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အသည္းကင္ဆာျဖစ္တာကေတာ့ အဆိုးဆုံးေပါ့။ Aflatoxin ကအစာေျခစနစ္ကိုလည္း ဒုကၡေပးႏိုင္ပါေသးတယ္။

Aflatoxin အား ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ။ေန႔စဥ္စားေသာက္ေနတဲ့ အစားအစာေတြမွာ ပါဝင္ႏိုင္ၿပီး အသက္အန ၱရာယ္ေပးႏိုင္တဲ့ Aflatoxin င႐ုတ္သီးမႈိကို အစားအစာေတြမွာ ပါဝင္မႈေလ်ာ့နည္းေအာင္ ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ နည္းေတြကို ေျပာျပေပးခ်င္ပါတယ္။မႈိေတြ ကပ္တြယ္ေနျခင္းက ေလ်ာ့က်ေအာင္ င႐ုတ္သီး၊ ဆန္ ၊ အေစ့အစံ ႏွင့္ ပဲမ်ားအား ေနလွန္းအေျခာက္ခံျခင္း၊ စိုစြတ္ေသာေနရာတြင္ မသိမ္းဘဲ ေျခာက္ေသြ႕ေသာေနရာတြင္ သိမ္းျခင္း၊စနစ္တက် ထုတ္ပိုးထားျခင္း၊ အစားအစာမ်ား အား အခ်ိန္အၾကာႀကီးထား စားသုံးျခင္းမ်ိဳးမလုပ္ျခင္း၊ အစားအစာမ်ားအား မီးျပင္းျပင္းႏွင့္ ခ်က္ျပဳတ္ျခင္းျဖင့္ မႈိမွ ထုတ္ေသာအဆိပ္ျပင္းအား ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ျခင္း၊

အစားအစာမ်ားအား အပင္ေဖာက္၊ အခ်ဥ္ေဖာက္၍စားသုံးျခင္း၊အသည္း ကင္ဆာအား အမ်ားဆုံးျဖစ္ေစႏိုင္သည့္အတြက္ တစ္ႏွစ္တစ္ခါ အသည္းအား က်န္းမားေရစစ္ေဆးမႈအား ျပဳလုပ္ေပးျခင္း၊ အသည္းေရာင္ အသားဝါကာကြယ္ေဆးမ်ားထိုးထားျခင္း၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ညီၫြတ္ၿပီး လတ္ဆတ္ေသာ အသီးအႏွံမ်ားအား စားသုံးျခင္း၊ ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ အရာမ်ားကိုဓာတ္တိုးဆန႔္က်င္ေစေသာ ျဖည့္စြက္စာမ်ား (ဗီတာမင္ A,ဗီတာမင္ C, ဗီတာမင္E) စားသုံးျခင္း၊

ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရ အစိမ္းေရာင္ေရညႇိ( ကလို႐ိုဖီလ္း) သည္ Aflatoxin ၏ သက္တမ္းအားေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္သျဖင့္ ကလို႐ိုဖီးလ္ ေဆးျပားမ်ားအား ေသာက္ သုံးေပးျခင္းတို႔ျဖင့္

Aflatoxin အဆိပ္သင့္ျခင္းကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း ၊ ကာကြယ္ျခင္းေတြ ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ အစပ္ေတာ္ေတာ္ႀကိဳက္တဲ့ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြအေနႏွင့္ အသည္းကို ဒုကၡေပးႏိုင္တဲ့ င႐ုတ္သီးမႈိ အေၾကာင္းကို သိထားသင့္ၿပီး ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းျဖင့္ က်န္းမာေပ်ာ္႐ႊင္တဲ့ မိသားစုဘဝေလးကို ပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ၾကပါေစ။

credit; hellow Doctor

Written by 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *